۸۰. عبس
۴۲ آیت · مکی
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
- عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ1
[پیامبر] چهره در هم کشید و روی برگردانْد
- أَن جَآءَهُ ٱلْأَعْمَىٰ2
از اینکه آن نابینا [= عبدالله بن اُمّ مَکتوم] نزدش آمد.
- وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ3
و [ای پیامبر،] تو چه می‌دانی؟ چه بسا او [از گناهانش] پاک شود،
- أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكْرَىٰٓ4
یا پند گیرد و این پند به سودش باشد.
- أَمَّا مَنِ ٱسْتَغْنَىٰ5
اما آن کس که [از ایمان] بی‌نیازی می‌ورزد
- فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ6
تو به او روی می‌آوری؛
- وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ7
در حالی که اگر او خود را [از کفر] پاک نسازد، ایرادی بر تو نیست؛
- وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسْعَىٰ8
اما کسی که شتابان به سراغ تو می‌آید
- وَهُوَ يَخْشَىٰ9
و [از الله] می‌ترسد،
- فَأَنتَ عَنْهُ تَلَهَّىٰ10
تو از او غافل می‌شوی [و به دیگران می‌پردازی].
- كَلَّآ إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ11
هرگز چنین نیست؛ بی‌گمان، این [آیات برای] تذکر و یادآوری است.
- فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ12
پس هر کس که بخواهد، [می‌تواند] از آن پند گیرد.
- فِى صُحُفٍ مُّكَرَّمَةٍ13
در صحیفه‌های ارجمندی [ثبت] است.
- مَّرْفُوعَةٍ مُّطَهَّرَةٍۭ14
[در جایگاهی] بلندپایه و پاکیزه [از پلیدی]
- بِأَيْدِى سَفَرَةٍ15
در دست سفیران [وحی] است
- كِرَامٍۭ بَرَرَةٍ16
[که] بزرگوار و نیکوکارند.
- قُتِلَ ٱلْإِنسَـٰنُ مَآ أَكْفَرَهُۥ17
مرگ بر انسان [کافر، که] چقدر ناسپاس است!
- مِنْ أَىِّ شَىْءٍ خَلَقَهُۥ18
[الله] او را از چه چیز آفریده است؟
- مِن نُّطْفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ19
او را از نطفۀ [ناچیزی] آفرید، سپس او را موزون ساخت.
- ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ20
سپس راه را برایش آسان نمود.
- ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقْبَرَهُۥ21
آنگاه [پس از پایان عمر،] او را میرانْد و در قبر [پنهان] نمود.
- ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ22
سپس هر گاه بخواهد، او را [زنده می‌کند و] برمی‌انگیزد.
- كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَآ أَمَرَهُۥ23
هرگز چنین نیست [که او می‌پندارد]. او هنوز آنچه را که [الله] فرمان داده به جای نیاورده است.
- فَلْيَنظُرِ ٱلْإِنسَـٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ24
انسان باید به غذای خویش [و آفرینشِ آن] بنگرد:
- أَنَّا صَبَبْنَا ٱلْمَآءَ صَبًّا25
ما آب فراوان [از آسمان] فروریختیم،
- ثُمَّ شَقَقْنَا ٱلْأَرْضَ شَقًّا26
سپس زمین را از هم شکافتیم،
- فَأَنۢبَتْنَا فِيهَا حَبًّا27
آنگاه دانه[های فراون] در آن رویاندیم،
- وَعِنَبًا وَقَضْبًا28
و انگور و سبزی [خوراکی بسیار]،
- وَزَيْتُونًا وَنَخْلًا29
و زیتون و نخل،
- وَحَدَآئِقَ غُلْبًا30
و باغ‌هایی [انبوه و] پردرخت،
- وَفَـٰكِهَةً وَأَبًّا31
و [انواع] میوه و علوفه [پدید آوردیم].
- مَّتَـٰعًا لَّكُمْ وَلِأَنْعَـٰمِكُمْ32
[همۀ اینها] برای بهره‌گیری شما و چهارپایانتان است.
- فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ33
هنگامی که [آن] صدای مهیب [قیامت] فرارسد،
- يَوْمَ يَفِرُّ ٱلْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ34
روزی که انسان از برادرش می‌گریزد
- وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ35
و از مادرش و از پدرش
- وَصَـٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ36
و از زنش و پسرانش [نیز می‌گریزد]،
- لِكُلِّ ٱمْرِئٍ مِّنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ37
در آن روز، هر کس را کاری است که او را به خودش سرگرم می‌دارد [و از دیگری بازمی‌دارد].
- وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُّسْفِرَةٌ38
چهره‌هایی در آن روز، گشاده و روشن است.
- ضَاحِكَةٌ مُّسْتَبْشِرَةٌ39
[به خاطر نعمت و رحمتِ الله] خندان [و] شاد است.
- وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌ40
و چهره‌هایی در آن روز، غبارآلود است.
- تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ41
[و] سیاهی [و تاریکی] آنها را پوشانده است.
- أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَفَرَةُ ٱلْفَجَرَةُ42
اینان همان کافرانِ بدکردارند.
ترجمه: Persian Translation - Rowwad Translation Center · v1.1.3
۸۰:۱