۵۶. الواقعة
۹۶ آیت · مکی
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
- إِذَا وَقَعَتِ ٱلْوَاقِعَةُ1
هنگامی که واقعۀ [قیامت] رخ دهد،
- لَيْسَ لِوَقْعَتِهَا كَاذِبَةٌ2
[خواهید دید كه] در وقوع آن دروغى نیست؛
- خَافِضَةٌ رَّافِعَةٌ3
[گروهى را] خوار مى‌كند [و گروهى را] رفعتِ مقام مى‌بخشد.
- إِذَا رُجَّتِ ٱلْأَرْضُ رَجًّا4
آنگاه كه زمین به سختى لرزانده شود
- وَبُسَّتِ ٱلْجِبَالُ بَسًّا5
و کوه‌ها به شدت متلاشى شوند
- فَكَانَتْ هَبَآءً مُّنۢبَثًّا6
و [به صورت] غبارى پراكنده درآیند
- وَكُنتُمْ أَزْوَٰجًا ثَلَـٰثَةً7
و شما به سه گروه تقسیم شوید:
- فَأَصْحَـٰبُ ٱلْمَيْمَنَةِ مَآ أَصْحَـٰبُ ٱلْمَيْمَنَةِ8
[گروه نخست:] سعادتمندان [هستند]؛ چه سعادتمندانی [و چه نیکو جایگاهی]!
- وَأَصْحَـٰبُ ٱلْمَشْـَٔمَةِ مَآ أَصْحَـٰبُ ٱلْمَشْـَٔمَةِ9
و [گروه دیگر:] تیره‌بختان [هستند]؛ چه تیره‌بختانی [و چه بد جایگاهی]!
- وَٱلسَّـٰبِقُونَ ٱلسَّـٰبِقُونَ10
و [سومین گروه:] پیشگامان که [در نیکی‌ها] سبقت گرفتند.
- أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلْمُقَرَّبُونَ11
آنان مقرّبان [درگاه الهی] هستند.
- فِى جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ12
در باغ‌های پرنعمت [بهشت جای دارند].
- ثُلَّةٌ مِّنَ ٱلْأَوَّلِينَ13
گروه بسیاری از آنان، از پیشینیان هستند [خواه از امت اسلام یا از امت‌های گذشته]؛
- وَقَلِيلٌ مِّنَ ٱلْـَٔاخِرِينَ14
و اندکی از آیندگان [و متأخران] هستند.
- عَلَىٰ سُرُرٍ مَّوْضُونَةٍ15
كه بر تخت‌های گوهرنشان،
- مُّتَّكِـِٔينَ عَلَيْهَا مُتَقَـٰبِلِينَ16
روبروى هم تكیه زده‌اند.
- يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَٰنٌ مُّخَلَّدُونَ17
نوجوانانى جاودان [با طراوت،] همواره گردِ آنان [به خدمت] مى‌گردند.
- بِأَكْوَابٍ وَأَبَارِيقَ وَكَأْسٍ مِّن مَّعِينٍ18
با جام‌ها و کوزه‌ها و پیاله‌هایی از شراب جارى؛
- لَّا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلَا يُنزِفُونَ19
[شرابی] كه از نوشیدنش سردرد نمی‌گیرند و دستخوشِ مستى نمی‌شوند.
- وَفَـٰكِهَةٍ مِّمَّا يَتَخَيَّرُونَ20
و از هر ميوه‌اى كه برگزينند؛
- وَلَحْمِ طَيْرٍ مِّمَّا يَشْتَهُونَ21
و از گوشت هر پرنده‌اى كه دلشان بخواهد؛
- وَحُورٌ عِينٌ22
و [همسرانی از] حور العین؛
- كَأَمْثَـٰلِ ٱللُّؤْلُؤِ ٱلْمَكْنُونِ23
همچون مروارید پنهان در صدف؛
- جَزَآءًۢ بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ24
[اینها همه،] پاداش اعمالشان است.
- لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلَا تَأْثِيمًا25
در آنجا [سخن] یاوه و گناه‌آلودی نخواهند شنید؛
- إِلَّا قِيلًا سَلَـٰمًا سَلَـٰمًا26
مگر سلام و درود [فرشتگان و بهشتیان].
- وَأَصْحَـٰبُ ٱلْيَمِينِ مَآ أَصْحَـٰبُ ٱلْيَمِينِ27
و [اما] سعادتمندان؛ چه سعادتمندانی!
- فِى سِدْرٍ مَّخْضُودٍ28
در کنار درختان بی‌خارِ سدر [هستند]؛
- وَطَلْحٍ مَّنضُودٍ29
و درختان موز با خوشه‌هاى برهم‌نشسته
- وَظِلٍّ مَّمْدُودٍ30
با سایه‌اى گسترده
- وَمَآءٍ مَّسْكُوبٍ31
و آبِ همواره روان؛
- وَفَـٰكِهَةٍ كَثِيرَةٍ32
و میوه‌هاى فراوان
- لَّا مَقْطُوعَةٍ وَلَا مَمْنُوعَةٍ33
كه نه تمام می‌شود و نه ممنوع می‌گردد،
- وَفُرُشٍ مَّرْفُوعَةٍ34
و بسترهای برافراشته [و ارزشمند]
- إِنَّآ أَنشَأْنَـٰهُنَّ إِنشَآءً35
و همسرانى که با آفرینشى ویژه پدید آوردیم [که زیبایی و جوانیِ جاودان دارند]؛
- فَجَعَلْنَـٰهُنَّ أَبْكَارًا36
و آنان را همواره دوشیزه قرار داده‌ایم
- عُرُبًا أَتْرَابًا37
و شوهردوستانی هم‌سن‌وسال هستند.
- لِّأَصْحَـٰبِ ٱلْيَمِينِ38
[همۀ این نعمت‌ها،] براى سعادتمندان است
- ثُلَّةٌ مِّنَ ٱلْأَوَّلِينَ39
كه برخی از آنان از پیشینیان
- وَثُلَّةٌ مِّنَ ٱلْـَٔاخِرِينَ40
و برخی دیگر از متأخران هستند.
- وَأَصْحَـٰبُ ٱلشِّمَالِ مَآ أَصْحَـٰبُ ٱلشِّمَالِ41
و [اما] تیره‌بختان؛ چه تیره‌بختانی!
- فِى سَمُومٍ وَحَمِيمٍ42
در میان باد سوزان و آب جوشان قرار دارند
- وَظِلٍّ مِّن يَحْمُومٍ43
و سایه‌هایى از دود سیاه
- لَّا بَارِدٍ وَلَا كَرِيمٍ44
كه نه خنک است و نه خوش.
- إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَبْلَ ذَٰلِكَ مُتْرَفِينَ45
آنان در دنیا ثروتمند و سرکش بودند
- وَكَانُوا۟ يُصِرُّونَ عَلَى ٱلْحِنثِ ٱلْعَظِيمِ46
و بر گناه بزرگِ [شرک] اصرار می‌ورزیدند؛
- وَكَانُوا۟ يَقُولُونَ أَئِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَـٰمًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ47
و می‌گفتند: «آیا هنگامی که مردیم و خاک و استخوان شدیم، برانگیخته خواهیم شد؟
- أَوَءَابَآؤُنَا ٱلْأَوَّلُونَ48
آیا نیاکان ما [نیز برانگیخته می‌شوند]؟»
- قُلْ إِنَّ ٱلْأَوَّلِينَ وَٱلْـَٔاخِرِينَ49
[ای پیامبر، به کافران] بگو: «بی‌تردید، گذشتگان و آیندگان،
- لَمَجْمُوعُونَ إِلَىٰ مِيقَـٰتِ يَوْمٍ مَّعْلُومٍ50
همه در وعده‌گاهِ قیامت جمع خواهند شد».
- ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا ٱلضَّآلُّونَ ٱلْمُكَذِّبُونَ51
آنگاه شما، اى گمراهان تكذیب‌كننده،
- لَـَٔاكِلُونَ مِن شَجَرٍ مِّن زَقُّومٍ52
قطعاً از [میوۀ] درخت زَقّوم خواهید خورد؛
- فَمَالِـُٔونَ مِنْهَا ٱلْبُطُونَ53
و شکم‌ها را از آن انباشته مى‌كنید؛
- فَشَـٰرِبُونَ عَلَيْهِ مِنَ ٱلْحَمِيمِ54
آنگاه روی آن، آب جوشان مى‌نوشید؛
- فَشَـٰرِبُونَ شُرْبَ ٱلْهِيمِ55
همچون شترانِ عطش‌زده.
- هَـٰذَا نُزُلُهُمْ يَوْمَ ٱلدِّينِ56
این پذیرایىِ آنان در روز جزاست.
- نَحْنُ خَلَقْنَـٰكُمْ فَلَوْلَا تُصَدِّقُونَ57
ماییم كه شما را [از هیچ] آفریده‌ایم؛ پس چرا [آفرینشِ دوباره را] باور ندارید؟
- أَفَرَءَيْتُم مَّا تُمْنُونَ58
آیا به نطفه‌ای که [در رحِم همسرانتان] می‌ریزید، توجه كرده‌اید؟
- ءَأَنتُمْ تَخْلُقُونَهُۥٓ أَمْ نَحْنُ ٱلْخَـٰلِقُونَ59
آیا شما آن را مى‌آفرینید یا ما آفریننده‌اش هستیم؟
- نَحْنُ قَدَّرْنَا بَيْنَكُمُ ٱلْمَوْتَ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ60
ما مرگ را در میان شما مقدر کردیم و ناتوان نیستیم
- عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ أَمْثَـٰلَكُمْ وَنُنشِئَكُمْ فِى مَا لَا تَعْلَمُونَ61
كه امثال شما را جایگزین [خودتان] كنیم و شما را به گونه‌اى كه از آن بى‌خبرید، [در آفرینشى نو] پدید آوریم.
- وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ ٱلنَّشْأَةَ ٱلْأُولَىٰ فَلَوْلَا تَذَكَّرُونَ62
شما كه از آفرینش نخستین به روشنى آگاه شده‌اید، چرا [به یاد آخرت نمی‌افتید و] پند نمی‌گیرید؟
- أَفَرَءَيْتُم مَّا تَحْرُثُونَ63
آیا به دانه‌هایى كه مى‌كارید، توجه كرده‌اید؟
- ءَأَنتُمْ تَزْرَعُونَهُۥٓ أَمْ نَحْنُ ٱلزَّٰرِعُونَ64
آیا شما هستید كه آن را مى‌رویانید یا ما رویاننده‌ایم؟
- لَوْ نَشَآءُ لَجَعَلْنَـٰهُ حُطَـٰمًا فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ65
اگر مى‌خواستیم، آن را خاشاک مى‌كردیم؛ چنان كه شگفت‌زده شوید.
- إِنَّا لَمُغْرَمُونَ66
[و چنان آن را نابود می‌کردیم که بگویید:] «ما زیان کرده‌ایم؛
- بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ67
بلكه همه چیز را از دست داده‌ایم».
- أَفَرَءَيْتُمُ ٱلْمَآءَ ٱلَّذِى تَشْرَبُونَ68
آیا به آبى كه مى‌نوشید توجه كرده‌اید؟
- ءَأَنتُمْ أَنزَلْتُمُوهُ مِنَ ٱلْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ ٱلْمُنزِلُونَ69
آیا شما آن را از ابر فروباریدید یا ما فرودآورندۀ آن هستیم.
- لَوْ نَشَآءُ جَعَلْنَـٰهُ أُجَاجًا فَلَوْلَا تَشْكُرُونَ70
اگر مى‌خواستیم، آن را بسیار شور و تلخ مى‌کردیم؛ پس چرا شکر به جای نمی‌آورید؟
- أَفَرَءَيْتُمُ ٱلنَّارَ ٱلَّتِى تُورُونَ71
آیا به آتشى كه مى‌افروزید توجه كرده‌اید؟
- ءَأَنتُمْ أَنشَأْتُمْ شَجَرَتَهَآ أَمْ نَحْنُ ٱلْمُنشِـُٔونَ72
آیا شما درختش را آفریده‌اید یا ما آفریده‌ایم؟
- نَحْنُ جَعَلْنَـٰهَا تَذْكِرَةً وَمَتَـٰعًا لِّلْمُقْوِينَ73
ما این آتش را وسیلۀ یادآورى [عذاب دوزخ] و مایۀ برخوردارى [و راحتی] مسافران قرار داده‌ایم.
- فَسَبِّحْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلْعَظِيمِ74
پس [ای پیامبر،] به نام پروردگارِ بزرگت تسبیح گوى [و او را به پاکی یاد کن].
- فَلَآ أُقْسِمُ بِمَوَٰقِعِ ٱلنُّجُومِ75
سوگند به جایگاه ستارگان
- وَإِنَّهُۥ لَقَسَمٌ لَّوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ76
که اگر بدانید، سوگند بزرگی است.
- إِنَّهُۥ لَقُرْءَانٌ كَرِيمٌ77
كه این [گفتار]، قرآنى گرانقدر است؛
- فِى كِتَـٰبٍ مَّكْنُونٍ78
در لوح محفوظ قرار دارد.
- لَّا يَمَسُّهُۥٓ إِلَّا ٱلْمُطَهَّرُونَ79
جز فرشتگان پاک‌سیرت، کسی [آن را نمی‌بیند و] به آن دسترسی ندارد.
- تَنزِيلٌ مِّن رَّبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ80
از سوی پروردگار جهانیان نازل شده است.
- أَفَبِهَـٰذَا ٱلْحَدِيثِ أَنتُم مُّدْهِنُونَ81
آیا این سخن را سبک [و غیر قابل اعتنا] مى‌دانید؟!
- وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ82
و به جای شکرِ روزی‌هایی که به شما داده شده است، آن را دروغ می‌پندارید؟
- فَلَوْلَآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلْحُلْقُومَ83
آنگاه كه [جان یکی از شما هنگام جان‌کندن] به گلوگاه مى‌رسد
- وَأَنتُمْ حِينَئِذٍ تَنظُرُونَ84
و شما در آن هنگام نظاره مى‌كنید
- وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنكُمْ وَلَـٰكِن لَّا تُبْصِرُونَ85
و ما از شما به او نزدیک‌تریم؛ ولى نمى‌بینید.
- فَلَوْلَآ إِن كُنتُمْ غَيْرَ مَدِينِينَ86
اگر [در برابر اعمالتان] جزا داده نمی‌شوید [و به گمانتان قیامتی نیست]،
- تَرْجِعُونَهَآ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ87
پس آن [روح] را [به بدن] بازگردانید، اگر راست می‌گویید.
- فَأَمَّآ إِن كَانَ مِنَ ٱلْمُقَرَّبِينَ88
اما اگر او در زمرۀ مقرّبان باشد،
- فَرَوْحٌ وَرَيْحَانٌ وَجَنَّتُ نَعِيمٍ89
در آرامش و گشایش و بهشت پرنعمت است؛
- وَأَمَّآ إِن كَانَ مِنْ أَصْحَـٰبِ ٱلْيَمِينِ90
و اگر در زمرۀ سعادتمندان باشد،
- فَسَلَـٰمٌ لَّكَ مِنْ أَصْحَـٰبِ ٱلْيَمِينِ91
[به او گفته می‌شود:] «سلامت و امنیت بر تو باد، که از سعادتمندان هستی»؛
- وَأَمَّآ إِن كَانَ مِنَ ٱلْمُكَذِّبِينَ ٱلضَّآلِّينَ92
اما اگر از تکذیب‌کنندگان گمراه [و در زمرۀ تیره‌بختان] باشد،
- فَنُزُلٌ مِّنْ حَمِيمٍ93
با آب جوشان [از او] پذیرایی می‌شود
- وَتَصْلِيَةُ جَحِيمٍ94
و به [آتش] دوزخ در‌می‌آید.
- إِنَّ هَـٰذَا لَهُوَ حَقُّ ٱلْيَقِينِ95
این [وعدۀ پاداش و عذاب،] یقیناً حقیقت دارد [و تردیدی در وقوع آن نیست].
- فَسَبِّحْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلْعَظِيمِ96
پس [ای پیامبر،] با [ذکرِ] نامِ پروردگار بزرگت [او را] تسبیح گوی.
ترجمه: Persian Translation - Rowwad Translation Center · v1.1.3
۵۶:۱