۴۴. الدخان
۵۹ آیت · مکی
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
- حمٓ1
حم [حا. میم].
- وَٱلْكِتَـٰبِ ٱلْمُبِينِ2
و سوگند به کتاب روشنگر.
- إِنَّآ أَنزَلْنَـٰهُ فِى لَيْلَةٍ مُّبَـٰرَكَةٍۚ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ3
[که] ما قرآن را در شب مبارک [و فرخندۀ قدر] نازل کردیم [زیرا] که ما [همواره] هشداردهنده بوده‌ایم.
- فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ4
در آن [شب،] هر امر مهمى فیصله مى‌یابد [و تدبیر می‌شود].
- أَمْرًا مِّنْ عِندِنَآۚ إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ5
[این] كارى است [كه] از جانب ما [صورت مى‌گیرد] بى‌گمان، ما فرستنده[ی پیامبران] بوده‌ایم.
- رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ6
به عنوان رحمتى از پروردگارت. بی‌تردید، او شنوای داناست.
- رَبِّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَآۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ7
پروردگار آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آنهاست. اگر [به این حقیقت] یقین دارید [به الله و پیامبرش ایمان بیاورید].
- لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْىِۦ وَيُمِيتُۖ رَبُّكُمْ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلْأَوَّلِينَ8
هیچ معبودی [به‌حق] جز او نیست؛ زندگی می‌بخشد و می‌میراند؛ پروردگار شما و نیاکان شماست؛
- بَلْ هُمْ فِى شَكٍّ يَلْعَبُونَ9
ولى مشرکان تردید دارند و سرگرم [لذت‌های دنیا] و بازى هستند.
- فَٱرْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِى ٱلسَّمَآءُ بِدُخَانٍ مُّبِينٍ10
پس [ای پیامبر] منتظر روزی باش که آسمان، دودی آشکار [پدید] آورد.
- يَغْشَى ٱلنَّاسَۖ هَـٰذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ11
که [تمام] مردم را فرامی‌گیرد. این عذابی دردناک است.
- رَّبَّنَا ٱكْشِفْ عَنَّا ٱلْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ12
[آنگاه کافران می‌گویند:] «پروردگارا، [این] عذاب را از ما برطرف کن که ایمان آورده‌ایم».
- أَنَّىٰ لَهُمُ ٱلذِّكْرَىٰ وَقَدْ جَآءَهُمْ رَسُولٌ مُّبِينٌ13
چگونه [و از کجا] پند می‌پذیرند در حالی که [پیشتر،] پیامبر روشنگر به سویشان آمده بود؟
- ثُمَّ تَوَلَّوْا۟ عَنْهُ وَقَالُوا۟ مُعَلَّمٌ مَّجْنُونٌ14
اما از او روی گرداندند و گفتند: «[او] آموزش‌یافته‌ای دیوانه است».
- إِنَّا كَاشِفُوا۟ ٱلْعَذَابِ قَلِيلًاۚ إِنَّكُمْ عَآئِدُونَ15
[براى آزمایش شما] زمانى اندک عذاب را برمى‌داریم؛ و[لى] شما [به کفرِ خویش] بازمى‌گردید.
- يَوْمَ نَبْطِشُ ٱلْبَطْشَةَ ٱلْكُبْرَىٰٓ إِنَّا مُنتَقِمُونَ16
روزی که سخت بر آنان می‌تازیم. [آری،] ما [از کافران به خاطر کفر و تکذیبشان،] انتقام می‌گیریم.
- وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَآءَهُمْ رَسُولٌ كَرِيمٌ17
پیش از آنان نیز قوم فرعون را آزمودیم و پیامبری بزرگوار به سویشان آمد
- أَنْ أَدُّوٓا۟ إِلَىَّ عِبَادَ ٱللَّهِۖ إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ18
[که به آنان گفت:] «بندگان الله [= بنی‌اسرائیل] را به من بسپارید که من پیامبری امین برایتان هستم.
- وَأَن لَّا تَعْلُوا۟ عَلَى ٱللَّهِۖ إِنِّىٓ ءَاتِيكُم بِسُلْطَـٰنٍ مُّبِينٍ19
و [نیز] بر الله برتری مجویید که من دلیل روشنی برایتان آورده‌ام؛
- وَإِنِّى عُذْتُ بِرَبِّى وَرَبِّكُمْ أَن تَرْجُمُونِ20
و از اینکه سنگسارم کنید به پروردگار خود و پروردگار شما پناه می‌برم.
- وَإِن لَّمْ تُؤْمِنُوا۟ لِى فَٱعْتَزِلُونِ21
اگر به من ایمان نمی‌آورید، از من کناره بگیرید [و رهایم کنید]».
- فَدَعَا رَبَّهُۥٓ أَنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ قَوْمٌ مُّجْرِمُونَ22
آنگاه به درگاه پروردگارش دعا کرد که: «[بار الها،] اینان گروهی تبهکارند».
- فَأَسْرِ بِعِبَادِى لَيْلًا إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ23
[به موسی وحی کردیم که:] «بندگانم را شبانه [از مصر] بیرون ببر؛ زیرا [سپاه فرعون] شما را تعقیب خواهند کرد؛
- وَٱتْرُكِ ٱلْبَحْرَ رَهْوًاۖ إِنَّهُمْ جُندٌ مُّغْرَقُونَ24
و دریا را آرام پشت سر بگذار كه آنان سپاهى هستند كه غرق خواهند شد».
- كَمْ تَرَكُوا۟ مِن جَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ25
چه بسیار باغ‌ها و چشمه‌سارها كه رها كردند [و رفتند]،
- وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ26
و کشتزارها و قصر‌های نیکو [و زیبا]،
- وَنَعْمَةٍ كَانُوا۟ فِيهَا فَـٰكِهِينَ27
و نعمتی که در آن شادمان [و بهر‌ه‌مند] بودند.
- كَذَٰلِكَۖ وَأَوْرَثْنَـٰهَا قَوْمًا ءَاخَرِينَ28
[سرنوشتشان] این گونه [بود] و [تمامى] آن نعمت‌ها را به گروهى دیگر واگذاشتیم.
- فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ ٱلسَّمَآءُ وَٱلْأَرْضُ وَمَا كَانُوا۟ مُنظَرِينَ29
آسمان و زمین قطرۀ اشکی بر [نابودى] آنان نریخت و مهلتى [برای توبه] نیز نیافتند.
- وَلَقَدْ نَجَّيْنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ مِنَ ٱلْعَذَابِ ٱلْمُهِينِ30
بی‌تردید، بنی‌اسرائیل را از عذاب خفت‌بار نجات دادیم؛
- مِن فِرْعَوْنَۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَالِيًا مِّنَ ٱلْمُسْرِفِينَ31
از فرعون که [رهبر] سرکشی در زمرۀ اسرافکاران بود.
- وَلَقَدِ ٱخْتَرْنَـٰهُمْ عَلَىٰ عِلْمٍ عَلَى ٱلْعَـٰلَمِينَ32
ما با دانشِ خود بنی‌اسرائیل را بر مردم زمانه برترى دادیم،
- وَءَاتَيْنَـٰهُم مِّنَ ٱلْـَٔايَـٰتِ مَا فِيهِ بَلَـٰٓؤٌا۟ مُّبِينٌ33
و نشانه‌هایى [از قدرت خویش] در اختیارشان گذاشتیم كه آزمایشى روشن در آن بود.
- إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ لَيَقُولُونَ34
این [کافران] مى‌گویند:
- إِنْ هِىَ إِلَّا مَوْتَتُنَا ٱلْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُنشَرِينَ35
«جز مرگِ نخستینِ ما، هیچ [زندگیِ دیگری] نیست و هرگز برانگیخته نخواهیم شد؛
- فَأْتُوا۟ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ36
و اگر راست می‌گویید، نیاکانمان را [زنده کنید و] بیاورید».
- أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْۚ أَهْلَكْنَـٰهُمْۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ مُجْرِمِينَ37
آیا اینان بهترند یا قوم [نیرومندِ] «تُبَّع» و پیشینیان آنها كه چون بزهكار بودند آنان را نابود كردیم؟
- وَمَا خَلَقْنَا ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَـٰعِبِينَ38
ما آسمان‌ها و زمین و آنچه را که میان آنهاست به بازی نیافریده‌ایم؛
- مَا خَلَقْنَـٰهُمَآ إِلَّا بِٱلْحَقِّ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ39
آنها را به‌حق [و با هدف] آفریده‌ایم؛ ولى بیشتر آنان نمى‌دانند.
- إِنَّ يَوْمَ ٱلْفَصْلِ مِيقَـٰتُهُمْ أَجْمَعِينَ40
بی‌تردید، روزِ داوری [= قیامت] وعده‌گاه همۀ آنان است.
- يَوْمَ لَا يُغْنِى مَوْلًى عَن مَّوْلًى شَيْـًٔا وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ41
روزى كه هیچ دوستى براى دوست خود سودمند نیست و [از هیچ سو] یارى نمی‌شوند؛
- إِلَّا مَن رَّحِمَ ٱللَّهُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ42
مگر كسى كه الله [بر او] رحم كند كه او تعالی شکست‌ناپذیرِ مهربان است.
- إِنَّ شَجَرَتَ ٱلزَّقُّومِ43
بی‌گمان، درخت زَقّوم،
- طَعَامُ ٱلْأَثِيمِ44
غذای گناهکاران است.
- كَٱلْمُهْلِ يَغْلِى فِى ٱلْبُطُونِ45
[میوه‌اش، به سبب گرمای زیاد،] همچون مسِ گداخته در شکم‌ها می‌جوشد؛
- كَغَلْىِ ٱلْحَمِيمِ46
مانند جوششِ آب داغ.
- خُذُوهُ فَٱعْتِلُوهُ إِلَىٰ سَوَآءِ ٱلْجَحِيمِ47
[خطاب مى‌رسد:] «آن [ستمکار] را بگیرید و به میان دوزخ درافكنید؛
- ثُمَّ صُبُّوا۟ فَوْقَ رَأْسِهِۦ مِنْ عَذَابِ ٱلْحَمِيمِ48
آنگاه از عذاب آب داغ بر سرش فروریزید».
- ذُقْ إِنَّكَ أَنتَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْكَرِيمُ49
[در آن حال، به او گفته می‌شود:] «بچش که تو [در میان قوم خود] عزتمند و بزرگواری.
- إِنَّ هَـٰذَا مَا كُنتُم بِهِۦ تَمْتَرُونَ50
این همان [سرنوشت دردناکی] است که در موردش تردید داشتید».
- إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى مَقَامٍ أَمِينٍ51
یقیناً پرهیزگاران در جایگاه امنی هستند؛
- فِى جَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ52
در [میان] باغ‌ها و [کنار] چشمه‌سار‌های بهشت.
- يَلْبَسُونَ مِن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَقَـٰبِلِينَ53
لباس‌هایی از دیبای نازک و دیبای ضخیم می‌پوشند، در حالى كه رویاروى یكدیگر [به صحبت] نشسته‌اند.
- كَذَٰلِكَ وَزَوَّجْنَـٰهُم بِحُورٍ عِينٍ54
چنین است [وضع آنان]؛ و [نیز] حور العین را به همسری آنان درمی‌آوریم.
- يَدْعُونَ فِيهَا بِكُلِّ فَـٰكِهَةٍ ءَامِنِينَ55
در آنجا هر میوه‌اى كه اراده کنند، بی‌دغدغه در اختیارشان است.
- لَا يَذُوقُونَ فِيهَا ٱلْمَوْتَ إِلَّا ٱلْمَوْتَةَ ٱلْأُولَىٰۖ وَوَقَىٰهُمْ عَذَابَ ٱلْجَحِيمِ56
در بهشت طعم مرگ را نخواهند چشید؛ جز همان مرگ نخستین [در دنیا]؛ و [پروردگار مهربان] آنان را از مجازات دوزخ محفوظ می‌دارد.
- فَضْلًا مِّن رَّبِّكَۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ57
[این] بخششی است از [جانب] پروردگارت؛ و این همان کامیابی بزرگ است.
- فَإِنَّمَا يَسَّرْنَـٰهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ58
[ای پیامبر،] ما قرآن را به زبان تو روان [و آسان] ساختیم؛ باشد که [مشرکان] پند گیرند.
- فَٱرْتَقِبْ إِنَّهُم مُّرْتَقِبُونَ59
پس در انتظار [وعده‌های الهی] باش که بی‌گمان، آنان [نیز] منتظر [شکست و مرگ تو] هستند.
ترجمه: Persian Translation - Rowwad Translation Center · v1.1.3
۴۴:۱