۳۷. الصافات
۱۸۲ آیت · مکی
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
- وَٱلصَّـٰٓفَّـٰتِ صَفًّا1
سوگند به فرشتگان صف‌به‌صف [که برای عبادت پروردگار ایستاده‌اند]
- فَٱلزَّٰجِرَٰتِ زَجْرًا2
و سوگند به فرشتگانی که ابرها را می‌رانند
- فَٱلتَّـٰلِيَـٰتِ ذِكْرًا3
و سوگند به فرشتگانی که قرآن تلاوت می‌کنند
- إِنَّ إِلَـٰهَكُمْ لَوَٰحِدٌ4
[که] بی‌تردید، معبود شما یکتاست.
- رَّبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَرَبُّ ٱلْمَشَـٰرِقِ5
[همان] پروردگار آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آنهاست و پروردگار [خورشید در غروب‌گاه‌ها و] طلوع‌گاه‌ها.
- إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنْيَا بِزِينَةٍ ٱلْكَوَاكِبِ6
به راستی که ما آسمان دنیا را با زیورِ ستارگان آراستیم
- وَحِفْظًا مِّن كُلِّ شَيْطَـٰنٍ مَّارِدٍ7
و [آن را] از [دسترس] هر شیطان سرکشی حفظ کردیم.
- لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلْمَلَإِ ٱلْأَعْلَىٰ وَيُقْذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٍ8
[آن شیاطین، هرگز] نمی‌توانند [سخنان فرشتگان] عالم بالا را بشنوند و از هر سو [با شهاب‌های آتشین] تیرباران می‌شوند.
- دُحُورًاۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ وَاصِبٌ9
[از ورود آنان، به عالم فرشتگان جلوگیری می‌شود و همواره به] عقب رانده می‌شوند و عذابی جاودان [در پیش] دارند؛
- إِلَّا مَنْ خَطِفَ ٱلْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُۥ شِهَابٌ ثَاقِبٌ10
مگر کسی [از شیاطین] که ناگهان چیزی [از گفتگوی فرشتگان را] برباید که [در این صورت،] شهابی درخشان او را دنبال می‌کند.
- فَٱسْتَفْتِهِمْ أَهُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَم مَّنْ خَلَقْنَآۚ إِنَّا خَلَقْنَـٰهُم مِّن طِينٍ لَّازِبٍۭ11
پس از آنان [= کافران] بپرس که آیا آفرینش [پیکرهای] آنان سخت‌تر است یا آنچه که ما [از زمین و آسمان‌ها و جهان بیکران] آفریده‌ایم؛ [درحالی‌که] ما آنها را از گِلى [بی‌ارزش و] چسبنده پدید آوردیم.
- بَلْ عَجِبْتَ وَيَسْخَرُونَ12
تو [از انکار آنان] در شگفتی و آنها [نیز سخنانت را دربارۀ قیامت] مسخره می‌کنند.
- وَإِذَا ذُكِّرُوا۟ لَا يَذْكُرُونَ13
و چون پند داده شوند، نمی‌پذیرند.
- وَإِذَا رَأَوْا۟ ءَايَةً يَسْتَسْخِرُونَ14
و چون نشانه‌ای [در مورد راستگویی پیامبر] می‌بینند، [آن را] به تمسخر می‌گیرند
- وَقَالُوٓا۟ إِنْ هَـٰذَآ إِلَّا سِحْرٌ مُّبِينٌ15
و می‌گویند: «این [قرآن، چیزی] نیست، مگر جادویی آشکار.
- أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَـٰمًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ16
آیا هنگامی که مردیم و خاک و استخوان شدیم، برانگیخته خواهیم شد؟
- أَوَءَابَآؤُنَا ٱلْأَوَّلُونَ17
آیا پدران ما [نیز برانگیخته می‌شوند]؟»
- قُلْ نَعَمْ وَأَنتُمْ دَٰخِرُونَ18
بگو: «آری؛ شما در حالی که خوار هستید [زنده می‌شوید]».
- فَإِنَّمَا هِىَ زَجْرَةٌ وَٰحِدَةٌ فَإِذَا هُمْ يَنظُرُونَ19
[وقوع قیامت،] تنها با یک بانگ [سهمناک] است و ناگهان [همه از قبرها بیرون می‌آیند و در انتظار دستور پروردگار، وحشت قیامت را] نظاره می‌کنند.
- وَقَالُوا۟ يَـٰوَيْلَنَا هَـٰذَا يَوْمُ ٱلدِّينِ20
و می‌گویند: «وای بر ما! این [همان] روز جزاست».
- هَـٰذَا يَوْمُ ٱلْفَصْلِ ٱلَّذِى كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ21
[گفته می‌شود: «آری،] این همان روز داوری است که آن را انکار می‌کردید».
- ٱحْشُرُوا۟ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ وَأَزْوَٰجَهُمْ وَمَا كَانُوا۟ يَعْبُدُونَ22
[به فرشتگان گفته می‌شود:] «گرد آورید کسانی را که [با شرک به خویش] ستم کرده‌اند با [همفکران و] همانندهایشان و آنچه عبادت می‌کردند
- مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهْدُوهُمْ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلْجَحِيمِ23
به جاى الله؛ و آنان را به راه دوزخ هدایت کنید.
- وَقِفُوهُمْۖ إِنَّهُم مَّسْـُٔولُونَ24
و آنان را نگه دارید که قطعاً [پیش از رفتن به دوزخ] بازخواست خواهند شد».
- مَا لَكُمْ لَا تَنَاصَرُونَ25
[از دوزخیان می‌پرسند:] «چرا [مانند دنیا] از یكدیگر حمایت نمى‌كنید؟»
- بَلْ هُمُ ٱلْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ26
بلکه امروز [همگی] تسلیم [امرِ پروردگار] هستند.
- وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَسَآءَلُونَ27
و پرسش‌کنان به یکدیگر رو می‌کنند
- قَالُوٓا۟ إِنَّكُمْ كُنتُمْ تَأْتُونَنَا عَنِ ٱلْيَمِينِ28
[و به رهبران و بزرگان خود] می‌گویند: «شما [برای به کفر کشاندنِ ما، با ادعای دین راستین و] از موضع حق به سراغمان می‌آمدید».
- قَالُوا۟ بَل لَّمْ تَكُونُوا۟ مُؤْمِنِينَ29
[رهبرانشان] می‌گویند: «[ما مقصر نیستیم؛] بلکه شما خود ایمان نداشتید؛
- وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيْكُم مِّن سُلْطَـٰنٍۭۖ بَلْ كُنتُمْ قَوْمًا طَـٰغِينَ30
و ما هیچ تسلطى بر شما نداشتیم؛ بلکه شما خود گروهى سرکش بودید.
- فَحَقَّ عَلَيْنَا قَوْلُ رَبِّنَآۖ إِنَّا لَذَآئِقُونَ31
[اکنون] فرمان مجازاتِ پروردگارمان بر ما محقق شده و به راستی، ما [همگی عذاب دوزخ را] خواهیم چشید.
- فَأَغْوَيْنَـٰكُمْ إِنَّا كُنَّا غَـٰوِينَ32
شما را گمراه نمودیم [چرا که] در حقیقت، خود نیز گمراه بودیم».
- فَإِنَّهُمْ يَوْمَئِذٍ فِى ٱلْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ33
یقیناً آن روز [همۀ آنان] در عذاب شریکند.
- إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفْعَلُ بِٱلْمُجْرِمِينَ34
بی‌تردید، ما با گناهکاران اینچنین [رفتار] می‌کنیم.
- إِنَّهُمْ كَانُوٓا۟ إِذَا قِيلَ لَهُمْ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ35
آنان بودند كه وقتی به آنان گفته مى‌شد: «معبودی [به‌حق] جز الله نیست» سرکشی [و تکبر] می‌کردند.
- وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓا۟ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُونٍۭ36
و می‌گفتند: «آیا ما معبودانمان را به خاطر [سخن] شاعری دیوانه رها کنیم؟»
- بَلْ جَآءَ بِٱلْحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلْمُرْسَلِينَ37
[چنین نیست] بلکه او حق [= قرآن] را آورده و پیامبران [پیشین] را تصدیق کرده است.
- إِنَّكُمْ لَذَآئِقُوا۟ ٱلْعَذَابِ ٱلْأَلِيمِ38
شما [کافران] قطعاً عذاب دردناک [دوزخ] را می‌چشید.
- وَمَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ39
و جز [در برابر] آنچه می‌کردید مجازات نمی‌شوید.
- إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ40
[همه عذاب می‌بینند؛] مگر بندگان مخلص الله.
- أُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمْ رِزْقٌ مَّعْلُومٌ41
آنان [در پیشگاهِ پروردگار،] روزیِ مشخصی دارند:
- فَوَٰكِهُۖ وَهُم مُّكْرَمُونَ42
[انواع] میوه‌ها [را در اختیار خواهند داشت] و گرامی داشته می‌شوند.
- فِى جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ43
در باغ‌های پرنعمت [بهشت]؛
- عَلَىٰ سُرُرٍ مُّتَقَـٰبِلِينَ44
در حالی که مقابل یکدیگر بر تخت‌ها [تکیه زده‌اند]؛
- يُطَافُ عَلَيْهِم بِكَأْسٍ مِّن مَّعِينٍۭ45
جامی از شراب ناب [و زلال] پیرامونشان می‌گردانند؛
- بَيْضَآءَ لَذَّةٍ لِّلشَّـٰرِبِينَ46
[شرابی روشن و] سپید که برای نوشندگانش لذت‌بخش است؛
- لَا فِيهَا غَوْلٌ وَلَا هُمْ عَنْهَا يُنزَفُونَ47
[شرابی كه خماری و] سردردى در نوشیدنش نیست و از آن مست نمی‌گردند.
- وَعِندَهُمْ قَـٰصِرَٰتُ ٱلطَّرْفِ عِينٌ48
و نزدشان زنانی زیباچشم است که تنها [به شوهران خود] نظر دارند [و تنها به آنها عشق می‌ورزند].
- كَأَنَّهُنَّ بَيْضٌ مَّكْنُونٌ49
[زنانی که] گویی پردۀ سفید داخلی تخم [پرندگان] هستند که [از دسترس همگان] پنهان مانده‌اند.
- فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَسَآءَلُونَ50
[بهشتیان دربارۀ رخدادهای دنیا صحبت می‌کنند و] برخی از آنان پرسش‌کنان رو به برخی دیگر می‌کنند.
- قَالَ قَآئِلٌ مِّنْهُمْ إِنِّى كَانَ لِى قَرِينٌ51
یکی از آنان می‌گوید: «من [در دنیا] همنشینی داشتم.
- يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلْمُصَدِّقِينَ52
[که پیوسته به من] می‌گفت: آیا تو واقعاً [به قیامت] باور داری؟
- أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَـٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ53
آیا هنگامی که مُردیم و خاک و استخوان شدیم، آیا حقیقتاً [زنده می‌شویم و در قبال کارهایمان مورد محاسبه قرار می‌گیریم و] به ما کیفر می‌دهند؟!»
- قَالَ هَلْ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ54
[سپس به دوستان بهشتی‌اش] می‌گوید: «آیا [شما نیز همراه من] سر می‌کشید [تا بدانیم او کجاست]؟»
- فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِى سَوَآءِ ٱلْجَحِيمِ55
آنگاه خود سر می‌کشد و او را در میان دوزخ مى‌بیند.
- قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرْدِينِ56
به وی می‌گوید: «به الله سوگند که نزدیک بود مرا [با وسوسه‌های کفرآمیزت] نابود سازی.
- وَلَوْلَا نِعْمَةُ رَبِّى لَكُنتُ مِنَ ٱلْمُحْضَرِينَ57
اگر نعمتِ [هدایتِ] پروردگارم نبود، من نیز از حاضرشدگان [در دوزخ] بودم».
- أَفَمَا نَحْنُ بِمَيِّتِينَ58
[آنگاه به بهشتیان می‌گوید:] «آیا ما مرگ دیگری نخواهیم داشت
- إِلَّا مَوْتَتَنَا ٱلْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ59
جز همان مرگ نخستین خود، و عذاب نمی‌شویم؟
- إِنَّ هَـٰذَا لَهُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ60
به راستی که این همان کامیابی بزرگ است».
- لِمِثْلِ هَـٰذَا فَلْيَعْمَلِ ٱلْعَـٰمِلُونَ61
اهل عمل، باید براى چنین [پاداشی] بکوشند.
- أَذَٰلِكَ خَيْرٌ نُّزُلًا أَمْ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ62
آیا این [نعمت بهشت، کریمانه‌تر و] براى پذیرایى بهتر است یا درختِ زَقّوم [در دوزخ]؟
- إِنَّا جَعَلْنَـٰهَا فِتْنَةً لِّلظَّـٰلِمِينَ63
بی‌تردید، ما آن درخت را مایۀ آزمایش ستمکاران [مشرک] قرار داده‌ایم [چرا که می‌گویند: «هیچ درختی در آتش نمی‌روید»].
- إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِىٓ أَصْلِ ٱلْجَحِيمِ64
در حقیقت، آن [مایۀ عذاب،] درختی است که از ژرفای دوزخ می‌روید.
- طَلْعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَـٰطِينِ65
میوه‌اش [چنان بدمنظر است که] گویى سرهاى شیاطین است.
- فَإِنَّهُمْ لَـَٔاكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِـُٔونَ مِنْهَا ٱلْبُطُونَ66
آنان [= دوزخیان] از [میوه‌های تلخ] آن مى‌خورند و شکم‌ها را از آنها انباشته مى‌كنند.
- ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْبًا مِّنْ حَمِيمٍ67
آنگاه بر روی این [غذای ناپاک، به جای نوشیدنی] آمیزه‌ای از آب جوشان دارند.
- ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى ٱلْجَحِيمِ68
سپس یقیناً باز‌گشتشان به دوزخ است.
- إِنَّهُمْ أَلْفَوْا۟ ءَابَآءَهُمْ ضَآلِّينَ69
آنان پدران خود را گمراه یافتند؛
- فَهُمْ عَلَىٰٓ ءَاثَـٰرِهِمْ يُهْرَعُونَ70
و [همچنان] در پیِ آنان می‌شتافتند.
- وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ ٱلْأَوَّلِينَ71
و قطعاً قبل از آنان نیز بیشتر پیشینیان گمراه شدند.
- وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ72
و بی‌تردید، ما هشدار‌دهندگان [بسیاری] میان آنان فرستادیم.
- فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلْمُنذَرِينَ73
پس بنگر که سرانجامِ هشداریافتگان چگونه بود.
- إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ74
[همه گرفتار عذاب شدند] مگر بندگان مخلص الله.
- وَلَقَدْ نَادَىٰنَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ ٱلْمُجِيبُونَ75
نوح به درگاه ما دعا کرد و [ما] چه نیکو اجابت‌کننده بودیم!
- وَنَجَّيْنَـٰهُ وَأَهْلَهُۥ مِنَ ٱلْكَرْبِ ٱلْعَظِيمِ76
و او و خانواده‌اش را [به همراه مؤمنان] از بلای بزرگ [طوفان] نجات دادیم
- وَجَعَلْنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلْبَاقِينَ77
و [پس از طوفان، فقط پیروان مؤمن و] خانوادۀ او را [در زمین] باقی گذاشتیم
- وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ78
و در میان آیندگان [نام نیک] برایش به جا نهادیم.
- سَلَـٰمٌ عَلَىٰ نُوحٍ فِى ٱلْعَـٰلَمِينَ79
سلام [و ستایش] جهانیان بر نوح باد.
- إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ80
به راستی، ما نیکوکاران را اینچنین پاداش می‌دهیم.
- إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ81
بی‌تردید، او از بندگان مؤمن ما بود.
- ثُمَّ أَغْرَقْنَا ٱلْـَٔاخَرِينَ82
آنگاه دیگران را [که در طوفان مانده بودند] غرق کردیم.
- وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِۦ لَإِبْرَٰهِيمَ83
و قطعاً ابراهیم از پیروان او [= نوح] بود.
- إِذْ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ84
[یاد کن از] هنگامی که وی با دلی پاک [و خالی از شرک] به [درگاه] پروردگارش آمد.
- إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِۦ مَاذَا تَعْبُدُونَ85
آنگاه که به پدر و قومش گفت: «چه چیزی عبادت می‌کنید؟
- أَئِفْكًا ءَالِهَةً دُونَ ٱللَّهِ تُرِيدُونَ86
آیا به جای الله، این معبودان دروغین را می‌خواهید؟
- فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ87
گمانتان دربارۀ پروردگار جهانیان چیست؟»
- فَنَظَرَ نَظْرَةً فِى ٱلنُّجُومِ88
سپس نگاهی به ستارگان افکند [و اندیشید].
- فَقَالَ إِنِّى سَقِيمٌ89
و گفت: «من بیمارم [و در جشن شرکت نمی‌کنم]».
- فَتَوَلَّوْا۟ عَنْهُ مُدْبِرِينَ90
پس [مردم] او را ترک کردند و رفتند.
- فَرَاغَ إِلَىٰٓ ءَالِهَتِهِمْ فَقَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ91
آنگاه پنهانی نزد معبودهایشان رفت و [با تمسخر] گفت: «چیزی نمی‌خورید؟
- مَا لَكُمْ لَا تَنطِقُونَ92
شما را چه شده است که سخن نمی‌گویید؟»
- فَرَاغَ عَلَيْهِمْ ضَرْبًۢا بِٱلْيَمِينِ93
سپس با دست راست خود ضربه‌ای [محکم] بر آنها وارد آورد [و جز بُت بزرگ، همه را شکست].
- فَأَقْبَلُوٓا۟ إِلَيْهِ يَزِفُّونَ94
قومش شتابان به سوی او آمدند.
- قَالَ أَتَعْبُدُونَ مَا تَنْحِتُونَ95
[ابراهیم] گفت: «آیا چیزی را که خود می‌تراشید عبادت می‌کنید؟
- وَٱللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ96
و حال آنکه الله، [هم] شما و [هم] آنچه را انجام می‌دهید آفریده است».
- قَالُوا۟ ٱبْنُوا۟ لَهُۥ بُنْيَـٰنًا فَأَلْقُوهُ فِى ٱلْجَحِيمِ97
[وقتی بُت‌پرستان از پاسخ درماندند،] گفتند: «بنایی [بلند] برایش بسازید و او را در آتش بیفکنید».
- فَأَرَادُوا۟ بِهِۦ كَيْدًا فَجَعَلْنَـٰهُمُ ٱلْأَسْفَلِينَ98
براى [نابودى] او نیرنگی خواستند و[لى] ما آنان را پست و [مغلوب] ساختیم [و آتش بر ابراهیم سرد و بی‌اثر شد].
- وَقَالَ إِنِّى ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّى سَيَهْدِينِ99
و گفت: «من به سوى [سرزمین دیگرى براى عبادتِ] پروردگارم می‌روم [و هجرت می‌کنم] و او مرا هدایت خواهد كرد.
- رَبِّ هَبْ لِى مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ100
پروردگارا، [فرزندی] از شایستگان به من عطا کن».
- فَبَشَّرْنَـٰهُ بِغُلَـٰمٍ حَلِيمٍ101
ما [دعایش را مستجاب کردیم و] او را به تولد پسری بردبار بشارت دادیم.
- فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعْىَ قَالَ يَـٰبُنَىَّ إِنِّىٓ أَرَىٰ فِى ٱلْمَنَامِ أَنِّىٓ أَذْبَحُكَ فَٱنظُرْ مَاذَا تَرَىٰۚ قَالَ يَـٰٓأَبَتِ ٱفْعَلْ مَا تُؤْمَرُۖ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّـٰبِرِينَ102
و چون [اسماعیل] به [سن نوجوانى و] حد تلاش [و همكارى] با او [= ابراهیم] رسید، به وی گفت: پسرم، در خواب [به من وحی می‌شود و] مى‌بینم كه تو را ذبح مى‌كنم. نظرت در این باره چیست؟» [اسماعیل] گفت: «پدرجان، آنچه را به تو امر شده است انجام بده. ان شاء الله مرا [در برابر اجرای این فرمان،] شكیبا خواهی یافت».
- فَلَمَّآ أَسْلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلْجَبِينِ103
هنگامی که هر دو تسلیم [فرمان پروردگار] شدند و [ابراهیم] او را به پیشانی [بر خاک] نهاد.
- وَنَـٰدَيْنَـٰهُ أَن يَـٰٓإِبْرَٰهِيمُ104
به او ندا دادیم که: «ای ابراهیم،
- قَدْ صَدَّقْتَ ٱلرُّءْيَآۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ105
یقیناً که خوابت را تحقق بخشیدی». ما نیکوکاران را اینچنین پاداش می‌دهیم.
- إِنَّ هَـٰذَا لَهُوَ ٱلْبَلَـٰٓؤُا۟ ٱلْمُبِينُ106
بی‌تردید، این [خواب،] آزمایشی آشکار بود [و ابراهیم از آن سربلند بیرون آمد].
- وَفَدَيْنَـٰهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ107
و [جان] او را در ازای قربانی بزرگی بازخریدیم
- وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ108
و در میان آیندگان، [نام نیک] برایش بر جای نهادیم.
- سَلَـٰمٌ عَلَىٰٓ إِبْرَٰهِيمَ109
سلام بر ابراهیم.
- كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ110
ما نیکوکاران را اینچنین پاداش می‌دهیم.
- إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ111
بی‌تردید، او از بندگان مؤمن ما بود.
- وَبَشَّرْنَـٰهُ بِإِسْحَـٰقَ نَبِيًّا مِّنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ112
و او را به [تولد] اسحاق که پیامبری از شایستگان بود بشارت دادیم.
- وَبَـٰرَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلَىٰٓ إِسْحَـٰقَۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَظَالِمٌ لِّنَفْسِهِۦ مُبِينٌ113
[ما] به او و اسحاق برکت دادیم؛ و [برخى] از افرادِ دودمانشان نیكوكار بودند و [برخى دیگر] آشكارا نسبت به خویشتن ستمکار بودند.
- وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ114
و به راستی، بر موسی و هارون منت نهادیم
- وَنَجَّيْنَـٰهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ ٱلْكَرْبِ ٱلْعَظِيمِ115
و آن دو را همراه قومشان از اندوه بزرگ [= ستم فرعون و خطر غرق شدن در نیل] نجات دادیم
- وَنَصَرْنَـٰهُمْ فَكَانُوا۟ هُمُ ٱلْغَـٰلِبِينَ116
و یاری‌شان کردیم تا پیروز شدند
- وَءَاتَيْنَـٰهُمَا ٱلْكِتَـٰبَ ٱلْمُسْتَبِينَ117
و به آن دو، کتاب روشنگر [= تورات] دادیم
- وَهَدَيْنَـٰهُمَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلْمُسْتَقِيمَ118
و آن دو را به راه راست هدایت کردیم
- وَتَرَكْنَا عَلَيْهِمَا فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ119
و در میان آیندگان [نام نیک] برایشان بر جای نهادیم.
- سَلَـٰمٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ120
سلام بر موسی و هارون.
- إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ121
ما نیکوکاران را اینچنین پاداش می‌دهیم.
- إِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ122
بی‌تردید، آن دو از بندگان مؤمن ما بودند.
- وَإِنَّ إِلْيَاسَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ123
و قطعاً الیاس [نیز] یکی از پیامبران [ما] بود.
- إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِۦٓ أَلَا تَتَّقُونَ124
[یاد کن از] هنگامی که او به قومش گفت: «آیا [از الله] پروا نمی‌کنید؟
- أَتَدْعُونَ بَعْلًا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ ٱلْخَـٰلِقِينَ125
آیا [نماد یا همان بتِ] «بَعل» را [به عبادت] می‌خوانید و بهترین آفریننده را رها می‌کنید؟
- ٱللَّهَ رَبَّكُمْ وَرَبَّ ءَابَآئِكُمُ ٱلْأَوَّلِينَ126
الله [را ترک می‌کنید] که پروردگار شما و پروردگار پدرانتان است».
- فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ127
اما او را دروغگو انگاشتند و مسلّماً [برای عذاب] احضار می‌شوند.
- إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ128
مگر بندگان مخلص الله.
- وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ129
ما در میان آیندگان [نام نیک] برایش بر جای نهادیم.
- سَلَـٰمٌ عَلَىٰٓ إِلْ يَاسِينَ130
سلام بر الیاس.
- إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ131
به راستی، ما نیکوکاران را اینچنین پاداش می‌دهیم.
- إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ132
بی‌تردید، او از بندگان مؤمن ما بود.
- وَإِنَّ لُوطًا لَّمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ133
و قطعاً لوط [نیز] یکی از پیامبران [ما] بود.
- إِذْ نَجَّيْنَـٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ أَجْمَعِينَ134
[یاد کن از] هنگامی که او و همۀ خانواده‌اش را نجات دادیم.
- إِلَّا عَجُوزًا فِى ٱلْغَـٰبِرِينَ135
مگر پیرزنی که از باقی‌ماندگان [در عذاب] بود.
- ثُمَّ دَمَّرْنَا ٱلْـَٔاخَرِينَ136
سپس دیگران را هلاک کردیم.
- وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِم مُّصْبِحِينَ137
و شما [در سفر به سرزمین شام] صبحگاهان بر [ویرانه‌های شهرهای] آنان می‌گذرید.
- وَبِٱلَّيْلِۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ138
و نیز شامگاهان، آیا نمی‌اندیشید [و عبرت نمی‌گیرید]؟
- وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ139
و قطعاً یونس [نیز] یکی از پیامبران [ما] بود.
- إِذْ أَبَقَ إِلَى ٱلْفُلْكِ ٱلْمَشْحُونِ140
[یاد کن از] هنگامی که [خشمگین از کفر قومش، بدون اجازۀ پروردگار] به کشتیِ انباشته [از مسافر و بار] گریخت.
- فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلْمُدْحَضِينَ141
[چون کشتی در حال غرق شدن بود، یونس با سرنشینان کشتی برای بیرون انداختنِ برخی افراد] قرعه انداخت و خود از باختگان شد [و او را به دریا انداختند].
- فَٱلْتَقَمَهُ ٱلْحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌ142
سپس ماهی [بزرگی] او را بلعید؛ در حالى كه درخور سرزنش بود.
- فَلَوْلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلْمُسَبِّحِينَ143
اگر در زمرۀ تسبیح‌گویان [پروردگار] نبود،
- لَلَبِثَ فِى بَطْنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ144
یقیناً تا روزی که [مردم] برانگیخته می‌شوند، در شکم آن [ماهی] باقی می‌ماند.
- فَنَبَذْنَـٰهُ بِٱلْعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمٌ145
آنگاه او را در حالی که [ضعیف و] بیمار بود به سرزمینی خشک [و بی‌گیاه] افکندیم
- وَأَنۢبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِّن يَقْطِينٍ146
و بوتۀ کدو بر [سرِ] او رویاندیم [تا از سایه و میوه‌اش بهره گیرد]؛
- وَأَرْسَلْنَـٰهُ إِلَىٰ مِا۟ئَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ147
و [دوباره] او را به سوی صد هزار نفر یا بیشتر [به رسالت] فرستادیم.
- فَـَٔامَنُوا۟ فَمَتَّعْنَـٰهُمْ إِلَىٰ حِينٍ148
آنان ایمان آوردند و ما نیز آنان را تا مدتی [از نعمت‌های زندگی] بهره‌مند ساختیم.
- فَٱسْتَفْتِهِمْ أَلِرَبِّكَ ٱلْبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلْبَنُونَ149
از آنان [= مشرکان] بپرس آیا دخترها برای پروردگارِ تو و پسرها برای آنهاست؟
- أَمْ خَلَقْنَا ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ إِنَـٰثًا وَهُمْ شَـٰهِدُونَ150
آیا ما فرشتگان را دختر آفریدیم و آنان حضور داشتند؟
- أَلَآ إِنَّهُم مِّنْ إِفْكِهِمْ لَيَقُولُونَ151
آگاه باش! آنان از [روی تهمت و] دروغگویی می‌گویند:
- وَلَدَ ٱللَّهُ وَإِنَّهُمْ لَكَـٰذِبُونَ152
«الله فرزند دارد» و یقیناً دروغ می‌گویند.
- أَصْطَفَى ٱلْبَنَاتِ عَلَى ٱلْبَنِينَ153
آیا [الله] دختران را بر پسران ترجیح داده است؟
- مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ154
شما را چه شده است؟ چگونه حکم می‌کنید؟
- أَفَلَا تَذَكَّرُونَ155
آیا [نمی‌اندیشید و] پند نمی‌گیرید؟
- أَمْ لَكُمْ سُلْطَـٰنٌ مُّبِينٌ156
آیا [بر ادعای باطل خویش] دلیل روشنی دارید؟
- فَأْتُوا۟ بِكِتَـٰبِكُمْ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ157
اگر راستگویید، کتابتان را بیاورید.
- وَجَعَلُوا۟ بَيْنَهُۥ وَبَيْنَ ٱلْجِنَّةِ نَسَبًاۚ وَلَقَدْ عَلِمَتِ ٱلْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ158
[مشرکان] بین او [= الله] و فرشتگان، خویشاوندى قائل شده‌اند؛ در حالى كه فرشتگان به یقین می‌دانند كه [مشرکان روز قیامت، براى حسابرسی] احضار می‌شوند.
- سُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ159
الله از آنچه [مشرکان] توصیف می‌کنند منزّه است.
- إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ160
[مردم در توصیف پروردگار، سخن گزاف مى‌گویند؛] مگر بندگان مخلص الله.
- فَإِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ161
شما [مشرکان] و آنچه عبادت می‌کنید
- مَآ أَنتُمْ عَلَيْهِ بِفَـٰتِنِينَ162
[هرگز] گمراهگر [کسی از دین حق] نیستید؛
- إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ ٱلْجَحِيمِ163
مگر کسی که [به تقدیرِ الهی،] اهل دوزخ باشد.
- وَمَا مِنَّآ إِلَّا لَهُۥ مَقَامٌ مَّعْلُومٌ164
و [فرشتگان می‌گویند:] «هیچ‌یک از ما نیست، مگر آنکه مقام مشخصی [در پیشگاه الهی] دارد.
- وَإِنَّا لَنَحْنُ ٱلصَّآفُّونَ165
ماییم که [برای عبادت و نیایش به درگاه پروردگار] به صف ایستاده‌ایم
- وَإِنَّا لَنَحْنُ ٱلْمُسَبِّحُونَ166
و بی‌تردید، ماییم که تسبیح‌گوی [او] هستیم».
- وَإِن كَانُوا۟ لَيَقُولُونَ167
و [کافران، پیش از بعثت] همواره می‌گفتند:
- لَوْ أَنَّ عِندَنَا ذِكْرًا مِّنَ ٱلْأَوَّلِينَ168
«اگر کتابی از [کتاب‌های آسمانیِ] پیشینیان نزدمان بود،
- لَكُنَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ169
یقیناً از بندگان مخلصِ الله می‌شدیم».
- فَكَفَرُوا۟ بِهِۦۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ170
اما [هنگامی که پیامبر با قرآن به سویشان آمد، حقانیتِ] آن را انکار کردند؛ به زودی [نتیجۀ انکارشان را] خواهند دانست.
- وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلْمُرْسَلِينَ171
و قطعاً سخن ما دربارۀ بندگان فرستاده‌شده‌مان از پیش صادر شده است [که]:
- إِنَّهُمْ لَهُمُ ٱلْمَنصُورُونَ172
آنان قطعاً [از جانب ما] یاری‌شده‌اند.
- وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلْغَـٰلِبُونَ173
و بی‌تردید، لشکر ما پیروزند.
- فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍ174
پس [ای پیامبر،] تا مدتی از آنان [= مشرکان] روی بگردان.
- وَأَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ175
و آنان را [در هنگام نزول عذاب] بنگر؛ به زودی خود [نیز نتیجۀ کفرشان را] خواهند دید.
- أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ176
آیا عذاب ما را به شتاب خواستارند؟
- فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَآءَ صَبَاحُ ٱلْمُنذَرِينَ177
آنگاه كه [عذاب الهی] بر خانه‌هایشان فرود آید، چه بد است بامداد هشداریافتگان!
- وَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍ178
و تا مدتی از آنان روی بگردان،
- وَأَبْصِرْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ179
و آنان را [در هنگام نزول عذاب] بنگر؛ به زودی خود [نیز نتیجۀ کفرشان را] خواهند دید.
- سُبْحَـٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ180
پروردگارت ـ پروردگار عزت و قدرت ـ از آنچه [مشرکان به دروغ] توصیف می‌کنند پاک و منزه است.
- وَسَلَـٰمٌ عَلَى ٱلْمُرْسَلِينَ181
و سلام بر پیامبران
- وَٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ182
و سپاس [و ستایش] از آنِ الله ـ پروردگار جهانیان ـ است.
ترجمه: Persian Translation - Rowwad Translation Center · v1.1.3
۳۷:۱